Ambalaj Ay Yıldızları'nda rekor: 46 üniversiteden 311 başvuru

2004'ten bu yana kesintisiz düzenlenen Türkiye'nin en köklü ambalaj tasarımı öğrenci yarışması, 22. döneminde 46 üniversiteden 311 başvuru aldı. Ödüle değer görülen 15 projenin dereceleri 13 Ekim'de açıklanacak.

Ambalaj Sanayicileri Derneği (ASD) tarafından RX TÜYAP iş birliğiyle düzenlenen Ambalaj Ay Yıldızları Öğrenci Yarışması'nın 22. dönem sonuçları açıklandı. Bu yıl 46 üniversiteden 311 öğrenci kayıt oluşturdu; rakam, yarışmanın 2004'ten bu yana ulaştığı en yüksek başvuru sayısı.

Ön incelemeyi geçen 218 proje, akademisyenler, sektör temsilcileri ve meslek kuruluşlarından oluşan 11 asil üyeli Seçici Kurul tarafından değerlendirildi. Değerlendirme sonucunda 10 üniversiteden 17 öğrencinin imzasını taşıyan 15 proje ödüle değer görüldü.

Ödüller, 13 Ekim 2026 Salı günü, 31. Avrasya Ambalaj İstanbul Fuarı'nın açılış gününde Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenecek ödül töreniyle sahiplerini bulacak. Ödüle değer görülen projeler 13-16 Ekim tarihleri arasında fuar kapsamında sergilenecek.

On dört kategori altı temaya indirildi

Rekor başvuru, yarışmanın adını, kategori yapısını ve değerlendirme yöntemini aynı dönemde değiştirdiği bir yıla denk geldi. 2004'te “Ambalaj Tasarımı Ulusal Öğrenci Yarışması” adıyla başlayan organizasyon, 2026'da “Ambalaj Ay Yıldızları Öğrenci Yarışması” adını aldı ve derneğin profesyonel kategorideki yarışmasıyla aynı marka çatısı altına girdi. ASD, değişikliği bir isim güncellemesi olarak değil, kapsamlı bir yeniden yapılanma programı olarak tanımlıyor.

Yeni yapı, öğrenciyi ürün tipi üzerinden değil çözdüğü problem üzerinden konumlandırıyor; temaların ortak paydasını sürdürülebilirlik, teknoloji entegrasyonu ve kullanıcı deneyimi oluşturuyor. Şartname, ambalajın sarma, saklama ve satma işlevlerinin yanına kaynak azaltımı, yeniden kullanım ve geri dönüşüm ölçütlerini (3S+1S) ekliyor; üretimde daha az malzeme ve enerji kullanımı, yeniden kullanılabilirlik ve geri kazanım olanağı ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Başvurlar ve değerlendirmeler dijital platforma taşındı

Yarışma bu dönemde başvuru ve değerlendirme süreçlerini kendi dijital platformuna aldı. Ön incelemeyi geçen projeler Seçici Kurul'a öğrenci adı ve üniversite bilgisi olmadan, yalnızca rumuzla sunuldu. Kurul üyeleri puanlamalarını birbirinden bağımsız biçimde dijital ortamda yaptı ve kesinleştirdi. Ödüller 10 üniversiteye, beş devlet ve beş vakıf kurumu arasında eşit dağıldı.

Yapay zeka kullanımına yazılı çerçeve

Dönemin bir diğer yeniliği, yarışmanın yayımladığı AI & Etik Kılavuzu. Belge, yapay zeka araçlarının tasarım sürecinde kullanımını yasaklamıyor; kullanımın beyan edilmesini zorunlu kılıyor. Türkiye'de bir öğrenci tasarım yarışmasının konuyu ayrı bir belgeyle düzenlemesi henüz yaygın bir uygulama değil.

Kılavuz beş ilke tanımlıyor: şeffaflık, insan tasarımcılığı (“yapay zekâ bir araçtır, tasarımcının kendisi değildir”), süreç değeri, üretim gerçekçiliği ve eşit değerlendirme. Araştırma, konsept üretimi, görsel düzenleme, teknik analiz ve sunum hazırlığında yapay zekâ kullanımına izin veriliyor; tam otomasyon, kullanımı gizleme, intihal ve fiziksel olarak üretilemeyecek tasarımlar kabul edilmiyor. Yanıltıcı veya eksik beyanın başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlanabileceği belirtiliyor.

Modelin işleyişi büyük ölçüde katılımcı beyanına dayanıyor; kılavuz, beyanın doğruluğunu teknik olarak denetleyen bir mekanizma tarif etmiyor. Bu boşluğu kısmen “süreç değeri” ve “üretim gerçekçiliği” ilkeleri dolduruyor. Birincisi, değerlendirmenin nihai görsele değil ona ulaşan yönteme de bakmasını öngörüyor; ikincisi, fiziksel olarak üretilemeyecek bir tasarımın görsel niteliğinden bağımsız olarak elenmesini sağlıyor. Ambalaj tasarımının üretilebilirlik, malzeme ve dolum hattı kısıtlarıyla tanımlı bir alan olduğu düşünülürse, ikinci ilke pratikte belirleyici bir filtre işlevi görüyor.

Dereceye girenler WorldStar ve AsiaStar yolunda

Yarışma, Dünya Ambalaj Örgütü (WPO) ve Asya Ambalaj Federasyonu (APF) tarafından tanınıyor. Mansiyonlar dahil dereceye giren projeler, WPO'nun düzenlediği WorldStar Student ve APF'nin düzenlediği AsiaStar Student yarışmalarına Türkiye'yi temsilen katılma hakkı kazanıyor; katılım masrafları organizasyon tarafından karşılanıyor.

Yarışmanın resmi sitesindeki verilere göre Türkiye, WorldStar Student 2026'da 4 ana ödül ve 11 sertifika olmak üzere toplam 15 ödül aldı; AsiaStar 2025'in öğrenci kategorisinde ise 9 farklı proje ödüle değer görüldü.

Ödüller beş şehre dağıldı

Ödüle değer görülen 15 proje 10 üniversiteden çıktı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Samsun ile Karabük'e yayıldı. İkişer projeyle Karabük Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve İstanbul Ticaret Üniversitesi listenin başında yer aldı.


Ambalaj Ay Yıldızları Öğrenci Yarışması resmi web sayfası: www.ambalajayyildizlariogrenci.com